بیانیه گام دوم و تمدن نوین اسلامی
Islamic new civilization

دومین نشست «ظرفیت قواعد فقه در تحقق گام دوم انقلاب اسلامی در روابط بین الملل»


ارسال شده در تاریخ :
دومین نشست «ظرفیت قواعد فقه در تحقق گام دوم انقلاب اسلامی در روابط بین الملل»

دومین نشست «ظرفیت قواعد فقه در تحقق گام دوم انقلاب اسلامی در روابط بین الملل بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت» به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.


به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی صورت گرفت؛
دومین نشست «ظرفیت قواعد فقه در تحقق گام دوم انقلاب اسلامی در روابط بین الملل»
دومین نشست «ظرفیت قواعد فقه در تحقق گام دوم انقلاب اسلامی در روابط بین الملل بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت» به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد. 
به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، دومین نشست «ظرفیت قواعد فقه در تحقق گام دوم انقلاب اسلامی در روابط بین الملل بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت» از سلسله نشست های علمی همایش ملی «گام دوم انقلاب و تمدن نوین اسلامی» در تالار امام مهدی(عج) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار گردید.
در ابتدای این نشست، حجت الاسلام والمسلمین مهدی فیروزی «دبیری علمی این نشست»، موضوع نشست و گزارشی از نشست اول را برای حاضران در این نشست تبیین کرد.
سپس، حجت الاسلام والمسلمین عباسعلی زارعی سبزواری «استاد حوزه علمیه قم»، دین اسلام را یک دین جهانشمول معرفی کرد و اظهار داشت: جهان شمولی دین، لوازمی از جمله توجه به مسائل روز، فرا دینی و منطقهای را به دنبال دارد. 
وی با تأکید بر ورود فقها در تبیین قواعد فقهی و تألیفاتی در این زمینه، گفت: اگر حوزه بتواند قواعد فقهی را بر اساس تعاملات و ارتباطات جهانی مدون کند، می تواند علاوه بر تبلیغ گسترده دین، راهنمای مفیدی برای مردم جهان به سمت اهداف عالیه باشد. 
این استاد حوزه علمیه قم، عرصه بین المللی را ظرفیتی مناسب برای صدور دین و انقلاب دانست تصریح کرد: قواعد فقهی باید بر اساس تعاملات فی مابین کشورها و دولت ها صورت گیرد. 
وی به قواعد فقهی در عرصه روابط بین الملل، همچون قاعده تعاون، احترام، علی الید، الزام، عدم جواز تصرف در مال غیر، سلطنت، اصاله الحریه، لاضرر، اتلاف و نفی غرر اشاره کرد و به تببین موضوعی و حکمی این قواعد پرداخت.
در ادامه این نشست، حجت الاسلام و المسلمین سعید رهایی «عضو هیئت علمی دانشگاه مفید»، به تبیین و تحلیل سه مفهوم عزت، حکمت و مصلحت پرداخت.  
وی عزت را بر اساس آموزه های دینی و قرآنی به زیر سلطه بیگانه نرفتن و اقتدار الهی و اسلامی و نیز حکمت را به خرد گرایی در روابط بین المللی و مصلحت را به کارگیری نگاه علاج جویانه در برطرف نمودن مشکلات مردم با کمترین هزینه و بیشترین بازدهی معرفی کرد. 
عضو هیئت علمی دانشگاه مفید تصریح کرد: علاوه بر این که این اصول، اصولی عقلانی هستند؛ بر مبنای مردم سالاری و عدالت نیز استوارند و کشورها و دولت های بسیاری از این اصول و قواعد در عرصه بین الملل استفاده میکنند. 
وی به تبیین قواعدی در روابط بین المللی همچون قاعده احترام به انسان، مدارا، اخوت و برادری انسانی و دینی، وفای به عهد، مصونیت سفیران، احتیاط در خون و مال انسان ها، حرمت تنفر از دین و قواعد متعدد دیگر پرداخت.
در ادامه این نشست، حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی خادمی کوشا «عضو هیئت علمی پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی» با اشاره به اینکه مخاطبین بیانیه گام دوم انقلاب، جوانان و آحاد مردم هستند، از این رو در استفاده از ظرفیت فقه جهت قاعده سازی باید این نکته نیز مد نظر قرار گیرد.
وی با تبیین سه اصل عزت، حکمت و مصلحت، به بیان رابطه میان آنها پرداخت.
عضو هیئت علمی پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، به ضوابط تحقق قواعد فقهی در مرحله استنباط و امتثال اشاره کرد و در جهت پاسخ به چگونگی استفاده از ظرفیت فقه برای طرح آن در عرصه بین الملل، چهار محور شناسایی قواعد فقهی مرتبط با روابط بین الملل، شناسایی کاربردها و تطبیق این قواعد، شناسایی آثار و فواید قواعد فقهی و نیز عرصه تزاحم قواعد با یکدیگر را معرفی و به تبیین آن پرداخت. 
در ادامه این نشست نیز اساتید ارائه دهنده به سؤالات حضار در جلسه پاسخ دادند. 
---------------
تصویب سه مقاله پژوهشکده اسلام تمدنی در کمیته علمی همایش «بیانیه گام دوم انقلاب»
رئیس اداره امور پژوهشی پژوهشکده اسلام تمدنی از تصویب سه مقاله این پژوهشکده در کمیته علمی همایش «بیانیه گام دوم انقلاب» خبر داد. 
به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی مجتبی فانی در گفت و گویی با اعلام این خبر اظهار داشت: تا کنون سه عنوان مقاله ارسالی از سوی پژوهشکده اسلام تمدّنی در کمیته علمی همایش بیانیه گام دوم انقلاب و تمدن اسلامی به تصویب رسیده است که عناوین تصویب شده عبارت از «تحلیل نظرات مقام معظم رهبری در خصوص تجربه عملی جمهوری اسلامی ایران در حوزه تحقق عدالت توزیعی» به قلم مرتضی مرتضوی کاخکی، مقاله «ارزیابی عملکرد برنامه های میان مدت پس از انقلاب اسلامی» نوشته محمد نصر اصفهانی و «تحلیل روند عدالت اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران» اثر احسان خاندوزی است. 
این همایش توسط دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم و دیگر نهادهای علمی و فرهنگی کشور در سال ۱۳۹۸ برگزار خواهد شد.  
در حاشیه این همایش نیز کارگاه های تخصصی و پیش نشست ها و کرسیهای علمی - ترویجی برنامه ریزی شده است؛ از جمله مواردی که پژوهشکده اسلام تمدّنی عهده دار برگزاری آن خواهد بود؛ کارگاه آموزشی و پژوهشی «جایگاه ایران در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی»، برگزاری کرسی ترویجی، عرضه و نقد ایده علمی «تبیین بعد اقتصادی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی» به تصویب کمیته علمی این همایش رسیده است و در آبان ماه سال جاری توسط گروه پژوهشی فقه کاربردی این پژوهشکده برگزار خواهد شد. 
دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با برگزاری همایش ملی بیانیه گام دوم انقلاب و تمدن نوین اسلامی در صدد است تا با دعوت از اندیشمندان و صاحبنظران حوزه علوم اسلامی، به بررسی علمی و تخصصی محورهای مطرح شده در این بیانیه بپردازد.
-----------------
با تصویب میز تمدن اسلامی؛
نشست تخصصی «بازخوانی تمدنی بیانیه گام دوم انقلاب» برگزار خواهد شد
دبیر میز تمدن اسلامی قطب نظام سیاسی و اجتماعی اسلام و ایران گفت: نشست های تخصصی تمدن در جلسه میز تخصصی تمدن اسلامی تصویب و ابلاغ شد.
به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، مجید نقدی در گفت و گویی در این باره اظهار داشت: در هفتاد و دومین جلسه میز تخصصی تمدن اسلامی 17 عنوان نشست پیشنهادی گروه هنر و تمدن اسلامی پژوهشکده اسلام تمدنی در راستای حرکت در مسیر مسئله محوری و با عنایت به مسئله «ضعف بینش تمدنی» در قالب نشست تخصصی، نقد کتاب، میزگرد و مناظره مورد بررسی و تصویب میز تمدن قرار گرفت. وی گفت: چالش یا عدم چالش تمدن اسلامی با تمدن ایرانی - اسلامی و تمدن اسلامی - ایرانی، مفهوم تمدن سازی، رهیافت جامعه شناختی به هنر  و تمدن و بررسی اندیشه اسلام تمدنی در آراء مالک بن نبی، از عناوین مصوب میز تمدن میباشد.  دبیر میز تمدن اسلامی قطب نظام سیاسی و اجتماعی اسلام و ایران تصریح کرد: همچنین  مقرر شد دو نشست تخصصی با موضوع «علم در حوزه های علمیه و وضعیت سنجی علم در کشور» از سوی گروه مطالعات فرهنگی - تمدنی دانشگاه باقر العلوم(ع) برگزار شود. 
نقدی خاطرنشان کرد: برگزاری نشستی تخصصی با عنوان «بازخوانی تمدنی بیانیه گام دوم» از دیگر مصوبات این جلسه می باشد.
-----------------
به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی صورت گرفت؛ 
برگزاری اولین نشست «ظرفیت قواعد فقه در روابط بین الملل»
اولین نشست «ظرفیت قواعد فقه در روابط بین الملل بر اساس اصل عزت حکمت و مصلحت در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب» به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، در این نشست، اولین نشست «ظرفیت قواعد فقه در روابط بین الملل بر اساس اصل عزت حکمت و مصلحت در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب» از سلسله نشستهای علمی همایش ملی «بیانیه گام دوم انقلاب و تمدن نوین اسلامی»، به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با ارائه حجج اسلام والمسلمین نجف لک زایی، محسن قدیر و رضا اسلامی و با دبیری علمی حجت الاسلام و المسلمین مهدی فیروزی برگزار شد. 
حجت الاسلام والمسلمین لک زایی به ساختارهای کلی به عنوان قواعد فقهی، در روابط بین الملل بر اساس بیانیه گام دوم اشاره کرد. 
وی دال مرکزی روابط بین الملل را دو مفهوم تعارض و توافق دانست و بر این نکته تاکید کرد که تعارضها و توافقها، ریشه در اهداف و منافع حکومتها دارند.
رییس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان اینکه فقه ما در حوزه اصول و قواعد روابط بین الملل غنی است، به برخی از این قواعد همچون نفی سبیل، عدالت، حفظ نظام، وفای به عهد، عسر و حرج، حرمت جان مسلمان و مقابله به مثل اشاره کرد.
وی قواعد و احکام فقهیِ مرتبط با روابط بین المللی را در چهار سطح سیاستهای کلان، استراتژیها، تاکتیکها و تکنیکها طبقه بندی کرد و به تببین این چهار سطح و رابطه آن با قواعد فقهی مربوط به روابط بین الملل پرداخت.  
در این نشست، حجت الاسلام والمسلمین فیروزی یکی از حوزههای مهم تاثیرگذاری دولتها را عرصه روابط خارجی و بین المللی بر شمرد و گفت: از این رو کشورها در روابط خود اصول و قواعدی را مدنظر قرار میدهند تا بتوانند اهداف، منافع و مصالح خود را به بهترین شکل تأمین نمایند. 
وی گفت: با پیروزی انقلاب اسلامی ایران این اصول و قواعد، بر اساس موازین فقه اسلامی و دیدگاههای امام خمینی؟ره؟ وارد قانون اساسی شد؛ مقام معظم رهبری نیز در بیانیه گام دوم انقلاب و در بندِ ششم از توصیهها، موضوعِ عزّت ملّی، روابط خارجی و مرزبندی با دشمن را برجسته و تصریح کرده اند که این سه موضوع، شاخصه هایی از اصل عزت، حکمت و مصلحت هستند. در این نشست این سؤال پاسخ داده می شود که قواعد فقهِ موجود چه نقشی در تبیین معیارهای روابط بینالملل با تأکید بر اصل عزت، حکمت و مصلحت دارد؟
سپس، حجت الاسلام والمسلمین قدیر در تبیین  بیانیه گام دوم به نکات مهم آن، از جمله تأکید بر تمدن نوین اسلامی، سبک زندگی اسلامی، وحدت و همدلی میان مردم و مسئولین نظام و حفظ و استمرار انقلاب اشاره کرد. 
وی مفهوم سیاست خارجی را متفاوت از روابط بین الملل و حقوق بینالملل دانست و با اشاره به اصل عزت ملی در روابط بینالمللی، به چگونگی تحقق این اصل در وضعیت فعلی حاکم بر روابط بینالمللی پرداخت. 
عضو هیئت علمی دانشگاه قم در سخنان خود قواعد و اصولی همچون اصل دعوت و اصل حفظ نظام و اصل کرامت و اصل احترام به حقوق دیپلماتیک، اصل وفای به عهد و اصل مقابله به مثل را به عنوان قواعد و اصولی که می توان از ظرفیت آن در روابط بین الملل استفاده نمود، معرفی کرد و به تبیین این اصول و قواعد پرداخت. 
در ادامه این نشست حجت الاسلام والمسلمین اسلامی با تشریح فرایند قاعده سازی در فقه ، توسط فقیهان و تفاوتهای ماهوی  قاعده با اصل، این نکته را لازم به ذکر دانست که قاعده سازی از سختی و صعوبت خاصی برخوردار است لکن نباید از قاعده سازی  فرار کرد.
وی درباره ظرفیت قواعد فقه در روابط بین الملل، به این نکته اشاره کرد که قواعد فقهی باید بر اساس دولتها و اشخاص ترسیم گردد و مسائل مختلف از قبیل مسائل و موضوعات سیاسی، فرهنگی و تجاری موجود در کشورها تبیین کننده چارچوب قواعد و اصول آن کشور در عرصه بین الملل به حساب میآید. 
عضو هیئت علمی پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در ترسیم ظرفیت فقه در روابط بین الملل به اصول و قواعدی از جمله اصل تقدم صلح بر جنگ و اصل تعمیم دعوت و اصل مقابله به مثل و اصل رافت و رحمت و اصل حمایت از مستضعفین اشاره کرد. 
در ادامه جلسه نیز اساتید ارائه دهنده به سؤالات حضار در جلسه پاسخ دادند. 
--------------------
به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی صورت گرفت؛
برگزاری نشست «شاخصه های معنویت اسلامی در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب»
نشست «شاخصه های معنویت اسلامی در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب» به همت پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، نشست «شاخصه های معنویت اسلامی در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب» از سلسله نشستهای علمی همایش ملی «بیانیه گام دوم انقلاب و تمدن نوین اسلامی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین باقر طالبی دارابی «عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی» و بهزاد حمیدیه «عضو هیأت علمی دانشگاه تهران» و دبیری علمی صدیقه رمضانی به همت پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در تالار امام مهدی؟عج؟ این پژوهشگاه برگزار شد. 
در این نشست، حجت الاسلام والمسلمین طالبی دارابی با بیان این که معنویت گرایی جدید را با تحول روشی در درون ایران باید در قالب نظام گفتاری و زبانی جدید مورد بررسی قرار داد، اظهار داشت: اهمیت یافتن زبانشناسی در حوزه های مختلف علمی در بررسی دین و معنویت ما را بر این می دارد که از این زاویه به این مسأله نگاه کنیم. 
وی گفت: این نوع مواجهه با معنویت مبتنی با شاخص ها و ساختارهای زبانی چند اصل را محور خود قرار می دهد، یکی از این نوع اصول ها، این است که دین در طی زمان تغییر می کند؛ گر چه یک امر زبانی نیست، اما اصل محوری است؛ بر این اساس، رشد جنبش های نوپدید دینی معنوی ناشی از تحولات و تغییرات در قلمرو دین هستند. 
عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی تصریح کرد: برخی معتقد هستند که رشد جنبش های نوپدید دینی از درون بستر دین نیست، ممکن است که پیامدها سکولاریته باشد؛ جنبش های نوپدید دینی از درون فضای سکولار مطرح شدند و به اینها جنبش های معنویت گرایی سکولار می گویند. 
وی افزود: اصل دوم، اصل روش شناختی در تحلیل دین و دینداری و به طور خاص در معنویت گرایی جدید است که این روش تحلیل دین نیز طی زمان تغییر می کند، ما نباید ایستایی روشی داشته باشیم چرا که به فراخور تحولات در موضوع روش بررسی موضوع هم ممکن است دچار تغییر شود. 
حجت الاسلام والمسلمین طالبی دارابی به اهمیت زبان در معنویت گرایی برای تحلیل پرداخت و اظهار داشت: زبان به طور عام و زبان در قلمرو دین و در قلمرو معنویت گرایی از اهمیت برای تحلیل برخوردار می شود؛ بیرون کشیدن شاخصهای زبانی می تواند به شناخت و کیفیت گسترش آن در جامعه کمک کند، زیرا به وسیله آن می توان به همخوانی آن با زبان دین حاکم بر آن جامعه پی برد.
وی با اشاره به قابلیت های مختلف زبان گفت: زبان یک دستگاه نمادسازی است و ایده ها را در قالب نماد بیان می کند و از خاصیت جهان شمولی برخوردار است؛ مغز، یکی از مهم ترین اندام ها در بدن بوده و منشأ و پشتوانه به کار افتادن زبان است؛ بنابراین، نسبت میان مغز و زبان را مورد توجه قرار دارد؛ چون انسان از مغز برخوردار است، از قابلیت زبان نیز می تواند استفاده کند.
* اهمیت آگاهی نسبت به قابلیت ها و کارکردهای زبان در مقابله با انحرافات جنبش های نوپدید
عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی تصریح کرد: قابلیت ها و کارکردهای زبان مورد تأیید دانشمندان علوم شناختی است و همه متفقند که زبان قابلیت هویت سازی دارد؛ جنبش ها، گروه ها و دست های معنویتگرا بر اساس نوع زبانی که به کار می گیرند، هویت ها را شکل می دهند؛ این هویت زبانی - مفهومی است؛ اگر نسبت به این مسأله آگاهی نداشته باشیم نمیتوانیم با انحراف هایی که جنبش های نوپدید شکل می دهند، مقابله کنیم. 
وی بر ضرورت توجه به جنبش های نوپدید معنویت تأکید کرد و افزود: جنبشهای نوپدید معنویت به آن دلیل که دارای هویت زبانی مفهومی هستند، از کدها و شاخص های زبانی برخوردار می شوند که باید آنها را مورد توجه قرار داد؛ این کدها و شاخص ها ضامن بقای آن جنبش هستند، از اینرو اگر یک جنبش نوپدید نتواند کدها و شاخص های زبانی خود را حفظ کند، به مرور از بین می رود.
حجت الاسلام والمسلمین طالبی دارابی با بیان اینکه هر جنبش معنوی دارای یک پیام است، اظهار داشت: هر جنبش معنوی دارای یک پیام است و زبان دارد و زبان هویت کسب می کند و هر یک از این هویت ها کدهای خود را دارد و برای تحلیل جنبش باید آن کدها مورد بررسی قرار بگیرد.
وی با اشاره به موضوعات مطرح شده پیرامون فرستنده، گیرنده و راویان پیام و نوع پیام جنبش های معنوی گفت: در زمینه گیرندگان و راویان جنبشهای معنوی باید گفت که اصولاً گیرندگان همان موردهای هدف بوده و راویان نیز سخنگویان و جذب کنندگان هستند که درس معنویت میدهند.
* وجود اشتراکات میان زیان معنویت گرایی و زبان دین
عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی با تأکید بر اینکه رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم نسبت به معنویت و اخلاق توضیحاتی ارائه کرده اند، تصریح کرد: معنویت دارای شاخصه های خدا، حیات انسان، حیات پس از مرگ، هنجارهای اخلاقی و روح و پرورش آن است؛ گرچه این موارد مؤلفه های اصلی دین را تشکیل می دهند، اما در معنویت گرایی جدید هم می توان از این ها سراغ گرفت؛ بنابراین می توان گفت که اشتراکاتی میان زبان معنویت گرایی و زبان دین وجود دارد؛ منتهی در نوع بیان ممکن است با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
وی با بیان اینکه معنویت در حقیقت زبان ارائه راهکار برای اصلاح وضعیت نامطلوب انسان است، افزود: با توجه به شاخص های زبانی که رهبری برای معنویت بیان فرموده اند، در می یابیم که معنویت در مسیر دینداری محقق می شود؛ زبان دین جدای از مفهوم و امر خداوند متعال نیست.
حجت الاسلام والمسلمین طالبی دارابی اظهار داشت: برخی از محققین در ایران معتقدند که اصولاً معنویت گرایی هیچ هنجار اخلاقی نه در گفتمانش وجود دارد و نه در عمل انجام می دهند، اما حقیقت آن نیست و بسیاری از این جریان ها، جریان هایی هستند که هنجارهای اخلاقی محکمی دارند. 
وی با بیان این که در معنویت گرایی جدید گروه هدف مورد بحث و بررسی قرار میگیرند، گفت: از نظر زبان شناختی، معنویت گرایی دارای پیام است و در خصوص ارسال کننده پیام بحثی نشده اما گیرندگان آن بسیار مورد بحث قرار می گیرند؛ پیام مستلزم زبان است و زبان مشترک در معنویت گرایی اشتراکاتی با زبان دین دارد.
* برقراری انس بسیار میان زبان دین و معنویت در معنویت گرایی در ایران
عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی با اشاره به این که در معنویت اسلامی در ایران بین زبان دین و زبان معنویت انس بسیار زیادی برقرار است، تصریح کرد: این انس به نحوی است که نمی توان از هم تفکیک کرد؛ معنویت گرایی در درون بافت اسلام همان معنویت سنتی مبتنی بر آموزه های دینی است و از زبان دین استفاده می کند و اگر کسی بخواهد معنویت اسلامی داشته باشد، از هویت اسلامی برخوردار است. 
وی بر لزوم آشنایی با شاخص زبان معنویت تأکید کرد و گفت: ما در ایران گفتمان معنویت گرایی را در کنار دو گفتمان سکولار یا علمی و گفتمان دینی داریم تجربه می کنیم؛ برای این که این گفتمان تقویت شده و از سوی معنویت بومی رشد پیدا کند، باید با شاخص زبان معنویت آشنا شویم.
حجت الاسلام والمسلمین طالبی دارابی اظهار داشت: امروز جوانان با زبان معنویت آشنا نیستند، زیرا زبانی که برای معنویت به کار می رود، زبان گنگ عرفانی است و مفاهیم نمی تواند هویت تولید کند؛ گروهی پیرامون معنویت گرایی اسلامی شکل نمی گیرد، زیرا زبان آن بسیار گنگ بوده و یا برگرفته از گفتمان تصوف و یا برگرفته از سنت دین گرایی سنتی است که گاهی در قالب ایدئولوژی و گاهی در قالب آموزههای سنتی مطرح می شود که هویت سازی از توان آن خارج است.
* لزوم تطبیق دادن شاخصه های معنویت تراز اسلامی با سایر معنویتها در پی بردن به حقانیت
سپس، حمیدیه به تبیین معنای معنویت پرداخت و گفت: باید شاخصه های معنویت تراز اسلامی را به خوبی بشناسیم و سایر معنویت ها را با آن تطبیق دهیم تا به حقانیت آن پی ببریم.
وی به تمایزات معنویت اسلامی و معنویت های نوپدید اشاره کرد و ادامه داد: معنویت در دینداری ممکن است به معنای تعمق در دینداری باشد؛ به عبارت دیگر، شخصی که معنوی باشد، نسبت به عمق بندگی و دینداری در همه ادیان توجه دارد.
* فرمالیسم نوعی بی هویت شدن ادیان است
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه امروز پدیده «فرمالیسم» خطری است که همه ادیان را تهدید می کند، بیان کرد: فرمالیسم نوعی بی هویت شدن ادیان است؛ امروز این خطر همه ادیان را مورد تهدید قرار داده است، اما معنویت با آن مقابله می کند؛ به عبارت دیگر، همه ادیان ممکن است بی هویت شده و دیگر اثرگذار نباشند، اما معنویت با آن مبارزه و مقابله می کند.
وی به پیامدها و آثار معنویت در پیشبرد اهداف جامعه اشاره کرد و افزود: نمی توان از معنویت های صوری و قشری انتظار داشت که گفتمان مبارزه با فساد و ظلم و حرکت در راستای عدالت طلبی را تقویت کند.
حمیدیه اظهار داشت: باید برای روشن شدن ابعاد مختلف معنویت، باید به واژگان مطرح شده در حول محور معنویت همانند «هوش معنوی» و «شعور معنوی» دقت داشته باشیم؛ اگر شعور معنوی برانگیخته می شود و زنگارها بر می خیزد، دیدگاه افراد نسبت به مسائل پیرامون جامعه متفاوت خواهد شد.
وی بر لزوم دقت در مفهوم «رشد معنوی» اظهار داشت: انسان در طول عمر خود ضمن اینکه رشد مادی دارد، باید رشد معنوی نیز داشته باشد، یعنی معنویت یک شخص 50 ساله باید به مراتب از معنویتی که در 15 سالگی داشته است، بیشتر باشد؛ شخصی که معنوی بوده و شعور معنوی بالایی داشته باشد، با مشاهده یک صحنه معنوی تفکر فرامادی خواهد داشت.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با اشاره به دینداری اخلاق محور صرف تصریح کرد: معنویت یک ساحتی است و ما در معنویت پژوهی از ساحتی سخن به میان می آوریم که مفهوماً غیر از مفهوم اخلاقی است؛ در اخلاق ورزی دنبال حُسن و قبح هستیم و می خواهیم همه افعال و رفتارمان مبتنی بر حسن شود اما در معنویت یک نوع ارتباط و تقرب و تعالی را دنبال می کنیم.     
وی به دینداری روزمرگی پرداخت و افزود: دینداری عادت محور، روزمرگی است و طبق عادت به استمرار دین داری پرداخته شود؛ البته این عادت هم خوب است اما معنویت یعنی این که دینداری زنده صورت بگیرد. 
* مشکل بزرگ ما در گام نخست انقلاب، چالش های دینداری است
حمیدیه با بیان این که دینداری معنوی به عمق دینداری توجه دارد، اظهار داشت: برای روشن شدن مفهوم دقیق «معنویت اسلامی» باید بررسی کنیم که چه مواردی جز معنویت اسلامی نیستند؛ مشکل بزرگ ما در گام نخست انقلاب، چالش های دینداری است، یعنی ما مقداری از دینداری تراز اسلامی که سیره ائمه معصومین(ع) بوده است، فاصله گرفته ایم؛ دینداری معنوی، دینداری قشری نبوده و تنها پایبند به ظواهر احکام نیست، بلکه به عمق دینداری توجه دارد.
وی با بیان اینکه معنویت اسلامی به معنای دینداری زنده و پویا و تعمیق آن در زندگی روزمره است، گفت: دینداری مبتنی بر تعصب و سوگیری و عقلانی شدن آن، دینداری عقل محور صرف، دینداری اخلاق محور صرف، دینداری عادت محور و دینداری اسطوره ای با معنویت اسلامی ناسازگار است.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران به نوع دیگر از دینداری پرداخت و خاطرنشان کرد: دینداری اسطوره با معنویت سر ناسازگاری دارد؛ این نوع دینداری یعنی این که ما یک تفکر اسطوره ای را در رابطه با مفاهیم دینی داشته باشیم؛ تفکرات و تصورات اسطوره ای یک نوع ذهنیت خشک اندیش است. 
-------------------


 



پوستر همایش

نمایه ISC

40828-98190

مقالات ارسالی در دبیرخانه همایش، ویرایش خواهد شد.




© کلیه حقوق این وب سایت محفوظ می باشد .
طراحی و پیاده سازی شده توسط : همایش نگار ( ویرایش 10.0.0)